I. Podstawowe Międzynarodowe Standardy Ramowe dla Łańcuchów Rolkowych Higienicznych
Wymagania higieniczne dotyczące łańcuchów rolkowych w maszynach do przetwórstwa żywności nie są odizolowane, lecz stanowią część globalnie ujednoliconego systemu bezpieczeństwa żywności, obejmującego przede wszystkim trzy kategorie norm:
* **Certyfikat materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością:** FDA 21 CFR §177.2600 (USA), UE 10/2011 (UE) i NSF/ANSI 51 wyraźnie stanowią, że materiały łańcuchów muszą być nietoksyczne, bezwonne i mieć poziom migracji metali ciężkich ≤0,01 mg/dm² (zgodny z testami ISO 6486);
* **Normy projektowania higieny maszyn:** Certyfikat EHEDG typu EL klasy I wymaga, aby sprzęt nie miał żadnych obszarów niehigienicznych, podczas gdy norma EN 1672-2:2020 reguluje zasady zgodności czystości i kontroli ryzyka dla maszyn do przetwarzania żywności;
* **Wymagania specyficzne dla danego zastosowania:** Na przykład przemysł mleczarski musi spełniać wymagania dotyczące odporności na rdzę w środowiskach o dużej wilgotności i korozyjności, a urządzenia piekarnicze muszą wytrzymywać wahania temperatur od -30℃ do 120℃.
II. Podstawowe zasady higieny i bezpieczeństwa przy doborze materiałów
1. Materiały metalowe: równowaga między odpornością na korozję a nietoksycznością
Priorytetem jest stal nierdzewna austenityczna 316L, która zapewnia o ponad 30% lepszą odporność na korozję niż stal nierdzewna 304 w środowiskach zawierających chlor (np. przy czyszczeniu solanką), zapobiegając zanieczyszczeniu żywności spowodowanemu korozją metalu.
Należy unikać stosowania zwykłej stali węglowej lub niecertyfikowanych stopów, ponieważ materiały te łatwo wypłukują jony metali ciężkich i nie są odporne na działanie kwaśnych lub zasadowych środków czyszczących stosowanych w przetwórstwie żywności (takich jak 1-2% NaOH, 0,5-1% HNO₃).
2. Elementy niemetalowe: zgodność i certyfikacja są kluczowe
Wałki, tuleje i inne komponenty mogą być wykonane z materiału UHMW-PE, posiadającego certyfikat FDA. Materiał ten ma gładką i gęstą powierzchnię, nie przylega łatwo do cukru, tłuszczu ani innych pozostałości oraz jest odporny na korozję wywołaną myciem pod wysokim ciśnieniem i środkami dezynfekującymi.
Komponenty z tworzyw sztucznych muszą spełniać określone w przemyśle spożywczym normy dotyczące materiałów niebieskich lub białych, aby zapobiec ryzyku migracji pigmentu (np. komponenty z tworzyw sztucznych łańcuszków sanitarnych igus serii TH3).
III. Zasady optymalizacji higieny projektowania konstrukcyjnego
Podstawowa różnica między higienicznymi łańcuchami rolkowymi a zwykłymi łańcuchami przemysłowymi polega na ich „konstrukcji bez martwego kąta”, która wymaga spełnienia następujących wymagań:
Wymagania dotyczące powierzchni i narożników:
Zabieg polerowania na wysoki połysk, chropowatość powierzchni Ra≤0,8μm w celu ograniczenia przylegania drobnoustrojów;
Wszystkie promienie narożników wewnętrznych ≥6,5 mm, eliminując ostre kąty i zagłębienia. Studium przypadku urządzeń do przetwórstwa mięsa pokazuje, że optymalizacja promienia narożników wewnętrznych z 3 mm do 8 mm zmniejszyła tempo wzrostu drobnoustrojów o 72%;
Projekt demontażu i odwodnienia:
Modułowa konstrukcja umożliwiająca szybki demontaż i montaż (idealny czas demontażu i montażu ≤10 minut) umożliwia łatwe, dogłębne czyszczenie;
W szczelinach łańcucha należy zachować kanały odpływowe, aby zapobiec gromadzeniu się wody po płukaniu. Otwarta konstrukcja łańcucha rolkowego może zwiększyć wydajność czyszczenia na miejscu (CIP) o 60%.
Ulepszona ochrona uszczelnienia:
Części łożyskowe posiadają podwójne uszczelnienie labiryntowo-wargowe, co zapewnia stopień wodoodporności IP69K przy grubości warstwy blokującej ≥0,5 mm. Należy zapobiegać przedostawaniu się cząstek stałych i cieczy; odsłonięte struktury śrubowe są zabronione, aby szczeliny gwintowane nie stały się martwymi punktami utrudniającymi czyszczenie.
IV. Procedury operacyjne zgodności dotyczące czyszczenia i smarowania
1. Wymagania dotyczące zgodności czyszczenia
Wytrzymuje procesy czyszczenia CIP w temperaturach 80-85℃ i ciśnieniu 1,5-2,0 barów, usuwając ponad 99% pozostałości w ciągu 5 minut; Kompatybilny z rozpuszczalnikami organicznymi, takimi jak etanol i aceton, a także środkami dezynfekującymi dopuszczonymi do kontaktu z żywnością, nie powoduje łuszczenia się powłoki ani starzenia się materiału.
2. Normy higieniczne dla układów smarowania
Należy stosować smar spożywczy klasy NSF H1 lub zastosować konstrukcję samosmarującą (taką jak samosmarujące rolki wykonane z materiału UHMW-PE), aby wyeliminować ryzyko zanieczyszczenia żywności smarem. Zabrania się dodawania smaru niespełniającego norm spożywczych podczas pracy łańcucha. Resztki starego smaru należy dokładnie usunąć podczas konserwacji, aby uniknąć zanieczyszczenia krzyżowego.
V. Wytyczne dotyczące wyboru i konserwacji
1. Zasada wyboru oparta na scenariuszach
2. Kluczowe punkty konserwacji
* Czyszczenie codzienne: Po zakończeniu pracy należy usunąć pozostałości z szczelin tarcz łańcucha i powierzchni rolek. Umyć pod wysokim ciśnieniem i dokładnie osuszyć, aby zapobiec kondensacji i rozwojowi bakterii.
* Regularna kontrola: Należy natychmiast wymienić łańcuch, gdy jego wydłużenie przekroczy 3% długości znamionowej. Jednocześnie należy sprawdzić zużycie zębów zębatki, aby zapobiec przyspieszonemu zużyciu wynikającemu z jednoczesnego stosowania starych i nowych części.
* Weryfikacja zgodności: zaliczenie testu biofluorescencji ATP (wartość RLU ≤30) i testu prowokacji mikrobiologicznej (pozostałości ≤10 CFU/cm²) w celu zapewnienia spełnienia standardów higienicznych.
Wnioski: podstawowa wartość higienicznych łańcuchów rolkowych
Higiena i bezpieczeństwo maszyn do przetwórstwa żywności to projekt systematyczny. Łańcuchy rolkowe, jako kluczowy element przekładni, są zgodne z normami i bezpośrednio determinują poziom bezpieczeństwa końcowego produktu spożywczego. Przestrzeganie międzynarodowych standardów w zakresie doboru materiałów, bezproblemowa konstrukcja i standaryzacja konserwacji nie tylko zmniejszają ryzyko skażenia, ale także zapewniają podwójną poprawę bezpieczeństwa żywności i wydajności produkcji poprzez skrócenie przestojów związanych z czyszczeniem i wydłużenie żywotności. Wybór higienicznych łańcuchów rolkowych certyfikowanych przez EHEDG i FDA stanowi pierwszą i najważniejszą barierę higieniczną dla firm z branży przetwórstwa żywności.
Czas publikacji: 21-11-2025